بخش ۱ — سناریوی واقعی: بودجهٔ بلاگ زیر سؤال
مریم، مدیر محتوای یک SaaS، در جلسهٔ بودجه شنید: «بلاگ هزینه دارد — درآمد مستقیم نشان بده.»
last-touch report فقط /pricing و /demo را نشان می‌داد — blog صفر.
مریم path exploration باز کرد: از ۴۲۰ signup ماه گذشته:
- ۱۶۸ (۴۰٪) حداقل یک session organic/blog در مسیر داشتند
- ۶۵٪ آن‌ها اولین touch blog بود — نه pricing
- ۲۸٪ blog آخرین touch قبل از signup
| مدل | Blog credit | Pricing credit |
|---|---|---|
| Last touch only | ~۱۰٪ | ~۷۰٪ |
| First touch | ~۴۵٪ | ~۱۵٪ |
| Linear (ساده) | ~۳۰٪ | ~۳۵٪ |
مدیر فهمید blog assist می‌کند — حذفش funnel را از بالا خشک می‌کند.
گزارش هفتگی جدید
- Top first-touch organic pages
- Top assist pages (in path, not last)
- Conversion rate: organic-only vs mixed path
بخش ۲ — تحلیل دقیق‌تر: first/last touch و گزارش
مدل‌های ساده
| مدل | سؤال | کاربرد |
|---|---|---|
| First touch | کاربر اول کجا آمد؟ | سئو / awareness ROI |
| Last touch | قبل convert کجا بود؟ | closing pages |
| Linear | همه touch equal | fairness ساده |
| Position-based | 40/20/40 | hybrid (advanced) |
برای تیم کوچک: first + last در یک slide کافی است.
صفحات «کمکی» (assist)
شناسایی:
- High path frequency
- Low last-touch
- High first-touch یا mid-path
→ Invest در refresh و internal link — نه cut.
آمار واقعی
- Forrester (۲۰۲۳): ۷۸٪ B2B buyers ۳+ touch قبل از convert — single-touch misleading.
منبع: Forrester — B2B Buying Journey. - Google Analytics Academy: path reports برای assist conversion — نه فقط last.
منبع: Google — Analytics Academy.
بخش ۳ — نگاه تخصصی و منابع علمی
Marketing attribution literature (Berman & Thelen): no model perfect — consistent model + action beats sophisticated wrong model.
Shao & Li (2011) — multi-touch attribution tradeoffs in digital marketing.
منابع و رفرنس‌ها
- Forrester — B2B Buying Journey (۲۰۲۳).
- Google Analytics Academy — attribution & paths.
- Shao, X., & Li, L. (2011). Multi-touch attribution.
- Avinash Kaushik — Multi-Channel Attribution (Occam's Razor).
- IAB — Attribution Guide (industry standard).
